Nieuws is per maand en land gerangschikt, vervolgens staat het nieuwste bericht bovenaan onder het land. Klik op de maanden voor meer detail.
2026
23-apr-2026
Volgens een nieuw strategiedocument wil Duitsland tegen 2039 het sterkste conventionele leger van Europa opbouwen. Berlijn ziet Rusland als de belangrijkste bedreiging en wil het actieve personeelsbestand verhogen van ongeveer 186.000 naar minstens 260.000 militairen, terwijl de reserve moet groeien van 70.000 naar minstens 200.000.
De Amerikaanse speciale gezant Tom Barrack zal Irak bezoeken voor overleg over mogelijke premierskandidaten. De grootste parlementaire fractie moet uiterlijk op 26 april een kandidaat aanwijzen; anders dreigt een constitutionele impasse.
Rusland overweegt nieuwe olieleveringen en aanvullende steunmaatregelen voor Cuba, aldus vice‑minister van Buitenlandse Zaken Alexander Pankin. Moskou zegt een plan te hebben om nauwer met Havana samen te werken.
Estland en het Turkse bedrijf ARCA hebben een akkoord gesloten voor de bouw van een munitiefabriek van 300 miljoen euro in het noordoosten van Estland. De fabriek zal 155‑mm artilleriegranaten, 122‑mm raketten en mortiermunitie produceren. ARCA financiert de bouw, terwijl Estland de infrastructuur ondersteunt en de optie behoudt om munitie af te nemen.
Het aantal migranten in de Europese Unie is gestegen tot 64,2 miljoen in 2025, een toename van 60 procent in vijftien jaar. Ongeveer 14 procent van de EU‑bevolking is migrant. Duitsland telt bijna 18 miljoen inwoners die in het buitenland zijn geboren, waarvan driekwart op arbeidsleeftijd is. Spanje voegde in 2025 ongeveer 700.000 migranten toe en komt uit op 9,5 miljoen, gevolgd door Frankrijk (8,5 miljoen), Italië (6,4 miljoen) en Nederland (2,9 miljoen).
De Chinese minister van Defensie Dong Jun bezoekt van 23 tot 28 april Rusland en Kirgizië en neemt deel aan een bijeenkomst van SCO‑defensieministers in Bisjkek.
De Kazachse premier heeft een overeenkomst goedgekeurd voor de bouw van een windpark van 500 megawatt in de regio Karaganda, uitgevoerd door een Kazachs‑Chinees joint venture. Het project van circa 645 miljoen dollar moet bijdragen aan energiezekerheid, groene investeringen en de uitbreiding van hernieuwbare energie.
Rusland zegt bereid te zijn technologie, training en rollend materieel te leveren voor de aanleg van de spoorlijn China–Kirgizië–Oezbekistan. Moskou wil ook speciale voorwaarden bieden aan SCO‑partners voor goederenvervoer en stelt dat betere infrastructuur in Centraal‑Azië de regionale handel stimuleert.
Naarmate de betrekkingen tussen China en India verbeteren, heeft Air China de vluchten tussen Beijing en New Delhi hervat, terwijl IndiGo vanaf 29 maart dagelijkse vluchten tussen Kolkata en Shanghai zal herstarten. Beide landen bereiden ook de heropening voor van de handelsroute via de Lipulekh‑pas, die zes jaar gesloten was.
22-apr-2026
De vredesgesprekken tussen de VS en Iran liggen stil omdat Teheran niet reageerde op Amerikaanse voorstellen, waardoor de reis van vicepresident Vance naar Islamabad is uitgesteld. Trump verlengde het staakt‑het‑vuren zonder einddatum, terwijl in de Straat van Hormuz drie containerschepen onder vuur werden genomen en twee daarvan door de Iraanse Revolutionaire Garde in beslag zijn genomen.
Vanaf 1 mei stopt Rusland de doorvoer van Kazachse olie via de Druzhba‑pijplijn naar Duitsland. Kazachstan bevestigt dat er geen leveringen naar de Schwedt‑raffinaderij gepland staan, officieel wegens technische beperkingen.
De leider van de Russische Communistische Partij stelt dat Rusland binnen enkele maanden een revolutie kan meemaken als de economie niet snel verbetert, en zegt dat het land economisch een dieptepunt heeft bereikt.
Aankomend premier Peter Magyar wil de invloed van Centraal‑Europa vergroten door een regionaal blok te vormen dat economische en culturele samenwerking verdiept, met Oostenrijk als belangrijke partner.
Moskou zegt bereid te zijn tot gesprekken met westerse Arctische landen, al verlopen de meeste contacten momenteel via niet‑regionale partners zoals China en India.
21-apr-2026
De Amerikaanse regering raakt steeds onzekerder wie werkelijk de leiding heeft in Iran, na een chaotische eerste onderhandelingsronde in Pakistan. IRGC‑vertegenwoordigers wezen voorlopige akkoorden af en stelden dat de Iraanse diplomaten “niet namens hen spraken”. Parlementsvoorzitter en hoofdonderhandelaar Qalibaf waarschuwde dat interne “extremisten” Iran kunnen “vernietigen” en vreest dat hij en de minister van Buitenlandse Zaken uit hun functie kunnen worden gezet.
Frankrijk en Polen kondigen nauwere samenwerking aan op het gebied van nucleaire afschrikking, militaire satellieten, gezamenlijke oefeningen, defensie‑industrie en inlichtingen. Macron verklaarde dat Franse vliegtuigen met nucleaire capaciteit in Polen kunnen worden gestationeerd.
China en Oezbekistan bespraken uitbreiding van handel, investeringen, industrie, infrastructuur, high‑tech, groene energie en digitalisering. Tegelijk arriveerde een Russische delegatie onder leiding van vicepremier Manturov voor een internationale industrietentoonstelling in Tasjkent.
20-apr-2026
Iran heeft nog geen beslissing genomen over deelname aan een tweede onderhandelingsronde met de VS, zegt woordvoerder Baghaei. Hij beschuldigt Washington van positie‑wisselingen en misleidende mediaberichten. Turkse media melden echter dat Iran toch een delegatie naar Pakistan stuurt, waarschijnlijk dinsdag. Pakistaans legerchef Asim Munir zou Trump hebben gezegd dat de Amerikaanse blokkade van Iraanse havens een obstakel vormt voor nieuwe gesprekken. Trump ontkent dat Munir advies gaf over het opheffen van de blokkade.
De Iraanse marine zou vuur hebben geopend op twee Indiase tankers die de zeestraat wilden passeren. De schepen keerden terug; geen gewonden. Iran onderzoekt het incident.
Beijing en Asjchabad starten fase 4 van het gigantische Galkynysh‑gasveld. CNPC bouwt een nieuwe verwerkingsinstallatie en boort extra productieputten. Het veld is cruciaal voor Turkmenistans gasexport naar China.
Cyprus investeert in twee strategische bases om zijn rol als humanitaire hub te versterken: Andreas Papandreou luchtmachtbasis krijgt een nieuwe parkeerzone voor vliegtuigen. Evangelos Florakis marinebasis krijgt een nieuwe helikopterzone. VS en EU financieren mee; start in 2027.
17-apr-2026
De nieuwe National Defense Strategy 2026 omvat een historisch defensiebudget van $425 miljard voor de komende tien jaar. Uitgaven stijgen naar 3% van het BBP, vergelijkbaar met NAVO‑normen. Prioriteiten: onderzeese oorlogsvoering, uitbreiding van de vloot, nucleair aangedreven onderzeeërs en autonome onderzeese drones.
De Chinese vicepremier Ding Xuexiang ontmoette Turkmenistans voorzitter Gurbanguly Berdimuhamedov in Asjchabad. Centraal thema: aardgas‑samenwerking, cruciaal omdat Turkmenistan een van de grootste gasreserves ter wereld heeft en een sleutelrol speelt in China’s energievoorziening.
De Turkse minister van Buitenlandse Zaken Hakan Fidan organiseert een bijeenkomst met topdiplomaten uit Egypte, Pakistan en Saoedi‑Arabië over regionale spanningen en de Iran‑oorlog. Het overleg maakt deel uit van een driedaags forum in Antalya met vertegenwoordigers uit meer dan 150 landen.
16-apr-2026
Topfunctionarissen van het Amerikaanse ministerie van Defensie hebben gesprekken gevoerd met o.a. General Motors en Ford over het produceren van wapens en munitie. Doel: de uitgeputte voorraden aanvullen na de conflicten in Oekraïne en Iran.
Iran heeft de productie van one‑way attack drones met een factor 10 verhoogd sinds de 12‑daagse oorlog met Israël. Volgens een hoge militaire functionaris liggen er al operationele plannen klaar voor een mogelijke “derde opgelegde oorlog”.
De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Araghchi ontmoette de Pakistaanse legerchef Munir in Teheran. De ontmoeting past binnen Pakistans rol als bemiddelaar tussen de VS en Iran.
Volgens de Financial Times worden Britse, Italiaanse en Franse staatsobligaties het zwaarst geraakt door de marktonrust rond de Iran‑oorlog. Beleggers noemen deze groep inmiddels de “BIFs”, een verwijzing naar de vroegere “PIIGS”.
Topfunctionarissen uit beide landen ontmoeten elkaar op 20 april in Beijing om handel, investeringen en energiesupply chains te versterken te midden van de spanningen in het Midden‑Oosten.
De Russische inlichtingendienstchef Naryshkin zegt dat Polen en de Baltische staten hun militaire capaciteit uitbreiden en intensiever spioneren. Volgens hem bereiden Europese landen zich voor op een mogelijke confrontatie met Rusland en Belarus.
15-apr-2026
Het Verenigd Koninkrijk levert dit jaar minstens 120.000 drones aan Oekraïne, het grootste dronehulppakket ooit van Londen. De leveringen zijn al gestart en worden gefinancierd uit Britse militaire steun.
Iran zou een Chinese spionagesatelliet hebben gebruikt om Amerikaanse bases in het Midden-Oosten te monitoren, met hulp van Chinese commerciële satellietdiensten.
De VS stellen dat zij de maritieme handel van Iran volledig hebben stilgelegd, binnen 36 uur na het instellen van een blokkade.
14-apr-2026
De Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergey Lavrov is aangekomen in China voor gesprekken met zijn Chinese ambtgenoot Wang Yi over bilaterale betrekkingen en de situatie in Oekraïne en het Midden‑Oosten. Ook vertegenwoordigers uit de VAE en Spanje zijn in Beijing voor overleg. President Xi Jinping presenteerde een vierpuntenplan voor vrede en stabiliteit in het Midden‑Oosten, gebaseerd op soevereiniteit, vreedzame co-existentie, internationaal recht en ontwikkeling. Xi riep daarnaast tijdens een ontmoeting met de Spaanse premier Pedro Sánchez op tot een echte multilaterale wereldorde.
Pakistan heeft een nieuwe handelscorridor via Iran naar Centraal‑Azië geopend. De eerste lading arriveerde in Oezbekistan. Dit weerspiegelt de groeiende politieke en economische banden tussen Islamabad en Teheran.
De nieuwe parlementsvoorzitter van Slovenië, Zoran Stevanovic, wil een referendum houden over uittreding uit de NAVO. Hij benadrukt buitenlandse politieke onafhankelijkheid en kondigde een gepland bezoek aan Moskou aan.
13-apr-2026
De VS starten op 13 april een blokkade van de Straat van Hormuz. Amerikaanse schepen zullen alle vaartuigen van en naar Iraanse havens tegenhouden, maar het verkeer naar niet‑Iraanse havens ongemoeid laten.
10-apr-2026
Israël heeft ingestemd met directe gesprekken met Libanon over het ontwapenen van Hezbollah en het verbeteren van de betrekkingen. Libanon pleit voor een tijdelijk staakt‑het‑vuren om bredere vredesonderhandelingen mogelijk te maken. De stap volgt op druk van president Trump om Israëlische aanvallen op Libanese doelen te beperken.
De VS, Saudi‑Arabië, Turkije, Iran en Pakistan voeren intensief overleg over regionale veiligheid en het recente VS‑Iran‑staakt‑het‑vuren, inclusief de situatie in Libanon.
Russische energie: De EU heeft haar import van Russisch LNG verhoogd. Leveringen uit het Yamal‑project stegen in het eerste kwartaal met 17%, terwijl Moskou stelt dat Europa Rusland blijft nodig hebben.
09-apr-2026
President Trump verklaarde dat Amerikaanse troepen en schepen in en rond Iran blijven totdat er een volledig vredesakkoord ligt. Hij stelde ook dat Iran ermee had ingestemd om te stoppen met het nastreven van kernwapens en de Straat van Hormuz te openen. Volgens berichtgeving van de Wall Street Journal wil Iran echter slechts tien schepen per dag doorlaten, terwijl dat er vóór de oorlog meer dan honderd waren. Een Iraanse delegatie reist donderdag naar Islamabad voor gesprekken met de Verenigde Staten.
De Israëlische oppositieleider Yair Lapid noemde het Amerikaanse akkoord met Iran een ramp voor Israël. Hij bekritiseerde dat Israël niet bij de onderhandelingen was betrokken en stelde dat het resultaat een politieke mislukking is van de huidige Israëlische regering.
China meldde dat Afghanistan en Pakistan hebben afgesproken hun spanningen niet verder te laten escaleren en hun geschillen via dialoog op te lossen. Deze uitkomst volgde op een reeks informele gesprekken in de Chinese stad Urumqi. De twee landen waren sinds eind februari in een open conflict verwikkeld, nadat Pakistan verklaarde dat er sprake was van een “open oorlog”.
Turkije is begonnen met onderhandelingen met Italië over de gezamenlijke productie en aankoop van SAMP/T‑luchtverdedigingssystemen. De gesprekken werden versneld nadat meerdere Iraanse raketten in het Turkse luchtruim waren onderschept. Eerdere gesprekken met Frankrijk over vergelijkbare systemen liepen stuk omdat Parijs het verzoek afwees.
Een Russische fregat begeleidde twee door het Verenigd Koninkrijk gesanctioneerde olietankers door het Kanaal. Een van de schepen voer onder Russische vlag, de andere onder Kameroense vlag. Het Kremlin verklaarde dat Rusland het recht heeft zijn economische belangen te beschermen, zeker na eerdere incidenten die het als “piraterij” bestempelde. De Britse premier had eerder toestemming gegeven om schepen uit Rusland’s zogenoemde schaduwvloot in Britse wateren te kunnen vasthouden.
Tijdens een ontmoeting met een Amerikaanse delegatie uit de maritieme drone‑industrie riep de Taiwanese vice‑minister van Buitenlandse Zaken op tot intensievere samenwerking met de Verenigde Staten op het gebied van onbemande systemen. De gesprekken passen in Taiwan’s bredere strategie om technologische en militaire samenwerking met Washington te verdiepen
08-apr-2026
De Verenigde Staten en Iran bereikten een akkoord voor een tweeweekse wapenstilstand, waarbij beide landen tol mogen heffen op scheepvaart door de Straat van Hormuz. Hoewel diplomatieke gesprekken vrijdag in Islamabad zouden beginnen, meldden Koeweit en de VAE dat Iraanse aanvallen op hun grondgebied gewoon doorgingen. Iran verklaarde dat deze aanvallen een vergelding waren voor eerdere strikes op olie‑installaties binnen Iran, wat meteen de kwetsbaarheid van het akkoord blootlegt.
De Franse regering presenteert een nieuwe militaire planning die het defensiebudget tot 2030 met 36 miljard euro verhoogt. De wet moet Frankrijk in staat stellen sneller te reageren tijdens crises en zijn rol als logistieke kern binnen NAVO‑operaties verder versterken. Het is een duidelijke stap richting meer strategische autonomie en binnenlandse paraatheid.
Volgens de Russische inlichtingendienst onderzoekt de Europese Unie of het mogelijk is om een eigen nucleaire productiecapaciteit op te bouwen. Tegelijk zouden het VK en Frankrijk hun nationale nucleaire doctrines nauwer op elkaar afstemmen. De EU heeft deze claims niet bevestigd, maar de berichtgeving voedt het debat over Europese strategische autonomie en defensie.
De Turkse ambassadeur in Koeweit besprak een verdere verdieping van de veiligheidsrelatie tussen beide landen. Tegelijkertijd voerde de Turkse vice‑stafchef overleg met de Pakistaanse marineleiding over gezamenlijke oefeningen en militaire training, wat Turkije’s bredere veiligheidsnetwerk in de regio onderstreept.
In Astana bespraken de vice‑ministers van Buitenlandse Zaken van China en Kazachstan de verdere ontwikkeling van hun politieke, economische en handelsrelaties. De gesprekken passen binnen China’s strategie om zijn invloed in Centraal‑Azië te versterken, terwijl Kazachstan zoekt naar balans tussen grote regionale spelers.
07-apr-2026
De spanningen rond Iran lopen verder op. De Verenigde Staten voerden ’s nachts luchtaanvallen uit op militaire doelen op het eiland Kharg, het belangrijkste knooppunt voor de Iraanse olie‑export. Daarbij werden onder meer bunkers, opslagplaatsen en luchtverdedigingssystemen geraakt; olie‑infrastructuur bleef buiten schot. Daarnaast voerden de VS en Israël gezamenlijk een aanval uit op een brug nabij de stad Qom. Israël zou ook een markt in Teheran hebben getroffen, waarbij drie doden vielen.
Op diplomatiek vlak blijft Qatar volgens bronnen de belangrijkste bemiddelaar in het conflict. Pogingen van Pakistan om die rol over te nemen zijn afgewezen door Iran, dat weinig vertrouwen heeft in de Pakistaanse regering en wijst op Indiase invloed. Ondertussen meldde de Jerusalem Post dat Rusland Iran informatie zou hebben verstrekt over Israëlische energie‑doelwitten, een bewering die door Moskou wordt ontkend.
Het Amerikaanse Virtus Minerals neemt belangrijke kobaltmijnen over in de Democratische Republiek Congo, na een door de VS ondersteund vredesakkoord tussen Congo en Rwanda. In Venezuela bevestigde Rusland dat de militaire en olie‑samenwerking wordt voortgezet, ondanks de machtswisseling na de arrestatie van Nicolás Maduro.
06-apr-2026
China heeft voor 40 dagen ongebruikelijke luchtruimbeperkingen ingesteld langs zijn oostkust, van de Gele Zee tot rond Shanghai, zonder aangekondigde oefeningen. Waarnemers zien dit als een teken van langere militaire paraatheid, mogelijk gericht op Japan en de bredere Amerikaanse positie in Oost‑Azië, terwijl de VS gefocust is op het Midden‑Oosten.
Binnen OPEC+ spraken acht landen af om de olieproductie in mei met 206.000 vaten per dag te verhogen, al waarschuwen zij dat schade aan energie‑installaties door het conflict in het Midden‑Oosten moeilijk en duur te herstellen is. Tegelijk dreigde een door Iran gesteunde Iraakse militieleider met grootschalige aanvallen op olie‑ en gasplatforms als de Straat van Hormuz met geweld wordt heropend.
In Europa versterken Hongarije, Rusland, Turkije en Servië de beveiliging van de TurkStream‑gaspijpleiding na de vondst van explosieven in Servië. De Hongaarse oppositie spreekt van mogelijke manipulatie met het oog op de verkiezingen van 12 april.
Verder benadrukten China en Kazachstan Xinjiang als sleutelcorridor voor handel en logistiek tussen beide landen, terwijl Peking een onderzoek startte naar een voormalige partijleider van de regio.
03-apr-2026
Een containerschip van het Franse CMA CGM is als eerste West‑Europees gevlagd schip sinds het uitbreken van de oorlog door de Straat van Hormuz gevaren. Het voer dicht langs de Iraanse kust en maakte zijn Franse eigendom duidelijk zichtbaar, wat erop wijst dat sommige rederijen voorzichtig beginnen te testen hoe veilig de route inmiddels is.
Nieuwe Amerikaanse inlichtingen tonen dat ongeveer de helft van Iran’s raketlanceerinrichtingen en duizenden aanvalsdrones nog operationeel zijn, ondanks wekenlange Amerikaanse en Israëlische aanvallen. Een deel van de lanceerinrichtingen is tijdelijk buiten gebruik door schade of doordat ze onder puin liggen, maar niet vernietigd. Ook blijkt dat veel kustgebonden kruisraketten nog intact zijn, mede omdat de Amerikaanse luchtcampagne zich niet specifiek op deze systemen heeft gericht, terwijl ze wel worden gebruikt om scheepvaart aan te vallen.
Het officiële militaire dagblad van China beschuldigde Japan ervan een “rode lijn” te overschrijden door zijn defensie‑industrie uit te breiden. Volgens het blad beschikt Japan over grote voorraden nucleair materiaal en de technologische capaciteit om snel kernwapens te produceren als het zijn zelfopgelegde principes zou loslaten. De publicatie past in de bredere Chinese kritiek op Japan’s groeiende militaire rol.
Dmitri Medvedev, vicevoorzitter van de Russische Veiligheidsraad, schreef dat de Verenigde Staten volgens hem niet uit de NAVO zullen stappen, maar dat de oorlog in Iran interne spanningen binnen het bondgenootschap heeft blootgelegd. Hij stelde dat Europese landen serieus nadenken over een eigen militaire pijler binnen de EU, en dat de Unie steeds meer evolueert van een economische gemeenschap naar een blok dat zich snel tot een militaire alliantie zou kunnen ontwikkelen.
02-apr-2026
Trump uit opnieuw frustratie over het gebrek aan NAVO‑steun bij de Amerikaanse operatie in Iran en suggereert zelfs dat de VS uit de alliantie zou kunnen stappen. Europese reacties blijven voorzichtig, terwijl andere landen zonder de VS overlegden over het heropenen van de Straat van Hormuz — een teken dat diplomatie deels buiten Washington om beweegt.
Oekraïne blijkt actief in Libië: militairen trainen Libische troepen en voeren operaties uit tegen Russische belangen, waaronder een aanval op een Russisch LNG‑schip. Haftar, gesteund door Rusland, versterkt zich met drones uit China en Turkije. Het conflict in Libië ontwikkelt zich zo tot een indirect slagveld tussen Kyiv en Moskou.
De VS heft sancties op tegen Delcy Rodríguez, die sinds januari waarnemend president is. Zij ziet dit als een stap richting normalisering van de relaties tussen Washington en Caracas.
Oezbekistan en China bespreken nieuwe samenwerkingen op het gebied van groene energie, industrie en waterbeheer — onderdeel van China’s bredere strategie om zijn invloed in Centraal‑Azië te vergroten.
01-apr-2026
Frankrijk en Japan versterken hun samenwerking rond kritieke grondstoffen en verzekeren samen de aanvoer voor een nieuwe Franse rare‑earth‑raffinaderij die dit jaar opent. Macron reist verder naar Zuid‑Korea.
De VS verlengt tot 2027 een vrijstelling waardoor Russische olie via Kazachstan naar China mag blijven stromen. Kazachstan wil de jaarlijkse export verhogen van 10 naar 12,5 miljoen ton.
Iran zegt bereid te zijn tot vredesonderhandelingen met de VS en Israël, maar alleen bij duurzame vrede, formele schuldvaststelling, schadevergoedingen, volledige sanctieopheffing en erkenning van het recht op nucleaire technologie.
China en Pakistan presenteren een vijfpuntenplan voor stabiliteit in het Midden‑Oosten: onmiddellijke de‑escalatie, start van vredesgesprekken, bescherming van civiele doelen, veilige scheepvaartroutes en respect voor het VN‑Handvest.
De Turkse inlichtingendienst spreekt met Hamas over de volgende fase van het Gaza‑vredesplan en de situatie op de Westelijke Jordaanoever. Dit gebeurt terwijl de relatie tussen Hamas en Qatar verslechtert.
Pakistan en Afghanistan hervatten volgens AP hun door China bemiddelde gesprekken in Urumqi, na een maand van spanningen. Beijing en Islamabad bevestigen dit nog niet.
31-mar-2026
Het Witte Huis heeft het Congres geïnformeerd over een mogelijk akkoord om nucleaire technologie met Saoedi-Arabië te delen, inclusief samenwerking op verrijking en opwerking. Washington ziet dit als een manier om meer invloed en transparantie te krijgen over het Saoedische programma.
Israël wil na de huidige operatie een permanente veiligheidszone tot aan de Litani-rivier instellen. Dorpen nabij de grens zouden worden vernietigd en terugkeer van circa 600.000 Libanezen blijft verboden totdat Israël veiligheid kan garanderen.
Volgens WSJ wil de Amerikaanse president de oorlog beëindigen zonder eerst de Straat van Hormuz te heropenen. De focus verschuift naar het verzwakken van de Iraanse marine en raketcapaciteiten, terwijl bondgenoten worden aangespoord het initiatief te nemen bij het openen van de zeestraat.
Moskou weigert olie te verkopen aan landen die een prijsplafond hanteren. Tegelijk verlengt Washington een vrijstelling voor Lukoil om buitenlandse activa te verkopen, en Poetin staat tot juli alternatieve betalingskanalen voor gasexport toe, buiten Gazprombank om.
De enige Georgische raffinaderij stopt volledig met Russische olie en schakelt over op leveringen uit Turkmenistan, Kazachstan en andere bronnen. Dit moet toegang tot Europese markten veiligstellen, nu de EU de betrokken haven overweegt te sanctioneren.
Poetin en de Egyptische president spraken telefonisch over grote energie‑ en industrieprojecten en de situatie in het Midden-Oosten.
30-mar-2026
Pakistan, Turkije, Egypte en Saoedi‑Arabië bespraken in Islamabad een plan om de oorlog te beëindigen. Ze overwegen een gezamenlijk consortium dat het verkeer door de Straat van Hormuz zou beheren, met een Suez‑achtig tolsysteem. Het voorstel is al besproken met zowel de VS als Iran, en China steunt het initiatief. De Pakistaanse premier sprak daarnaast ruim een uur met de Iraanse president.
Voor het eerst in drie maanden mocht een Russische tanker aanmeren in Cuba, ondanks de feitelijke Amerikaanse energieblokkade. De levering van 100.000 ton olie wordt door Moskou gepresenteerd als humanitaire hulp. De VS‑president zei dat hij “geen probleem” heeft met landen die Cuba van olie voorzien.
Volgens de Amerikaanse ambassadeur in Turkije kunnen Turkije en Syrië uitgroeien tot wereldwijde distributiehubs voor energie, zeker nu de Straat van Hormuz en de Rode Zee instabiel zijn. Een heropleving van de “Four Seas”-corridor via Syrië zou de mondiale energieroutes kunnen veranderen.
De Amerikaanse CENTCOM‑commandant overlegde in Israël over het stoppen van Iraanse wapenproductie. Israël zegt dicht bij het afronden van aanvallen op belangrijke Iraanse productielocaties te zijn.
Europese energieministers komen bijeen om de verstoring van olie‑ en gasmarkten te coördineren. Gasprijzen in Europa zijn sinds het uitbreken van de oorlog met meer dan 70% gestegen, en tekorten kunnen binnen weken ontstaan.
29-mar-2026
Ondanks signalen dat Washington een diplomatiek einde aan de oorlog zoekt, overweegt de VS nog eens 10.000 extra troepen te sturen. Het gaat om infanterie, pantservoertuigen en ondersteunende eenheden, bovenop de 5.000 Marines en paratroopers die al onderweg zijn. De locatie blijft geheim, maar zal dicht bij Iran en Kharg Island liggen.
Meer dan 1 miljoen Iraniërs hebben zich volgens Iraanse media aangemeld om te vechten in geval van een Amerikaanse grondoperatie. Zowel het leger, de IRGC als de Basij melden een toestroom van jonge rekruten.
De Jemenitische Houthi-beweging zegt klaar te staan om zich bij Iran’s oorlogsinspanningen aan te sluiten tegen de VS en Israël, afhankelijk van hoe het conflict zich ontwikkelt.
Voor het eerst sinds 2022 bezocht een Russische delegatie de VS. Ze spraken met congresleden over mogelijke vredesgesprekken en het hervatten van directe vluchten tussen beide landen.
De Chinese minister van Handel ontmoette de Amerikaanse handelsvertegenwoordiger tijdens een WTO-bijeenkomst in Kameroen. Beijing zegt open te staan voor versterkte economische en handelsrelaties met de VS.
26-mar-2026
Iran bouwt zijn militaire aanwezigheid op Kharg Island fors uit met extra troepen, luchtverdediging en mijnen, uit vrees voor een mogelijke Amerikaanse grondoperatie. Alleen vijf “bevriende” landen krijgen nog vrije doorgang door de Straat van Hormuz.
Een Turkse tanker, onderdeel van Rusland’s “shadow fleet”, is geraakt door een onbemand vaartuig nabij de Bosporus. Het schip vervoerde 140.000 ton olie en staat onder internationale sancties.
De Amerikaanse en Chinese presidenten komen op 14–15 mei samen in Beijing.
Australië en Duitsland versterken defensiesamenwerking. Beide landen tekenen een status‑of‑forces‑overeenkomst en starten gezamenlijke ontwikkeling van een ruimte gebaseerd vroegtijdig waarschuwingssysteem tegen dreigingen uit Rusland en China.
Uranium One (Rosatom) en het Braziliaanse NBEPar richten een gezamenlijk bedrijf op voor exploratie en verwerking van strategische metalen in Brazilië.
Turkse troepen verlaten Bagdad na de NAVO‑beslissing om de missie in Irak terug te trekken vanwege de verslechterende situatie in Iran.
Na klachten over vertragingen richt Washington een speciale taskforce op om bestellingen sneller uit te leveren.
25-mar-2026
De VS probeert een vredesakkoord met Iran te lanceren dat het Iraanse nucleaire programma volledig zou ontmantelen, terwijl Washington tegelijk extra troepen naar het Midden-Oosten overweegt.
India versterkt zijn marine rond de Straat van Hormuz om energiebelangen te beschermen en blijft grote hoeveelheden Russische olie inkopen.
In Europa onderzoekt Volkswagen een samenwerking met Israël voor onderdelen van het Iron Dome-systeem.
De Filipijnen hebben een energie-noodtoestand uitgeroepen door de gevolgen van het conflict.
Ghana en de EU starten hun eerste defensiepact, en Kazachstan test de paraatheid van zijn marine in de Kaspische Zee.
24-mar-2026
Iran ontkent dat het met de Verenigde Staten onderhandelt over een einde aan de oorlog, al benadrukte president Pezeshkian in gesprekken met Pakistan, Azerbeidzjan en Turkmenistan dat diplomatie en de-escalatie noodzakelijk blijven.
Noord-Korea verscherpt intussen de toon: Kim Jong Un bestempelt Zuid-Korea als de meest vijandige staat en kondigt een verdere versterking van het nucleaire arsenaal aan.
Rusland lanceert de eerste satellieten van zijn eigen Starlink-tegenhanger, terwijl China een grootschalige oceaankaartcampagne uitvoert om zijn onderzeese oorlogsvoering te verbeteren. Moskou breidt ook zijn nucleaire samenwerking uit, met nieuwe projecten in Vietnam en Oezbekistan.
De EU en Australië hebben een vrijhandelsakkoord afgerond en een veiligheidspartnerschap gesloten, waarbij Europa bijna alle landbouwtarieven schrapt en Australië zijn dienstenmarkt verder opent. Senegal zoekt ondertussen nauwere economische en migratieafspraken met Spanje tijdens het eerste officiële bezoek van president Faye aan Madrid.
23-mar-2026
De Verenigde Staten bekijken verschillende beperkte militaire opties in Iran, variërend van het veiligstellen van havens en eilanden tot het uitschakelen van olie-infrastructuur of het in beslag nemen van verrijkt uranium, zonder plannen voor een grootschalige invasie. Turkije waarschuwt dat de VS en Israël uiteenlopende strategieën ontwikkelen, wat de oorlog kan verlengen, terwijl Ankara zichzelf positioneert als mogelijke regionale bemiddelaar. Israël vernietigt ondertussen bruggen over de Litani-rivier in Libanon om Hezbollah-bewegingen te blokkeren.
Binnen de EU wordt Hongarije steeds meer buitengesloten uit vertrouwelijke overleggen vanwege zorgen over mogelijke lekken naar Moskou.
Cuba bereidt zich militair voor op een mogelijke Amerikaanse aanval, al hoopt het die te vermijden.
Rusland en Vietnam staan op het punt nieuwe energie- en nucleaire deals te tekenen tijdens een officieel bezoek van de Vietnamese premier.
Iran roept India op tot een regionale veiligheidsstructuur zonder buitenlandse inmenging en waarschuwt dat de oorlog met de VS en Israël zich uitbreidt buiten het Midden-Oosten, met mogelijke vergeldingsacties binnen 48 uur. Tegelijk verklaart Teheran dat de Straat van Hormuz open blijft voor alle schepen behalve die van “vijandige” staten.
Duitsland en Japan versterken hun militaire samenwerking met een nieuw akkoord dat gezamenlijke operaties en wederzijdse toegang tot elkaars grondgebied moet vergemakkelijken, een reactie op toenemende mondiale onzekerheid en risico’s voor handelsroutes.
22-mar-2026
De Verenigde Staten versoepelen sancties tegen Belarus en halen beperkingen weg voor grote kunstmestproducenten en banken, een stap die samenvalt met gesprekken tussen Lukashenko en een Amerikaanse delegatie.
In Washington dringt de Amerikaanse president er bij Japan op aan meer verantwoordelijkheid te nemen voor de veiligheid in de Straat van Hormuz, terwijl Tokio tegelijk miljarden investeert in Amerikaanse energieprojecten.
India houdt alle opties open om zijn energiebehoefte te dekken en sluit niet uit om vloeibaar petroleumgas uit Rusland te kopen.
Israël voerde een nieuwe aanval uit op doelen in Zuid-Syrië na geweld tegen de Druze-gemeenschap.
Ondertussen bereiden Oekraïense onderhandelaars zich voor op gesprekken in de Verenigde Staten over mogelijke stappen richting een einde van de oorlog met Rusland, terwijl Kiev ook diplomatieke contacten in het Midden-Oosten heeft aangehaald
Israël heeft voor het eerst Iraanse doelen getroffen in de Kaspische Zee, waarbij vijf marineschepen bij Bandar Anzali zouden zijn geraakt. De aanval kan gevolgen hebben voor Rusland, omdat een groot deel van de Iraans-Russische handel via deze haven loopt.
De regering‑Trump overweegt duizenden extra Amerikaanse militairen te sturen om operaties in het Midden-Oosten te versterken, met name om veilige doorgang voor olietankers door de Straat van Hormuz te garanderen.
Het Pentagon wil dat het Witte Huis een verzoek indient bij het Congres voor meer dan $200 miljard aan oorlogsfinanciering voor het conflict met Iran, onder meer om uitgeputte wapenvoorraden aan te vullen. Het Pentagon wil de Lucas‑drone, een goedkope eenrichting aanvalsdrone vergelijkbaar met Iran’s Shahed, in grote aantallen produceren. Het systeem wordt al ingezet in de oorlog tegen Iran, al is de precieze schaal onbekend.
De Chinese president Xi Jinping wil nauwere samenwerking met Turkmenistan op het gebied van aardgas, handel en investeringen, na een ontmoeting met president Berdimuhamedov in Peking.
Amerikaanse luchtaanvallen hebben Iraanse raketinstallaties langs de kust bij de Straat van Hormuz geraakt. Volgens CENTCOM ging het om bases met antischeepsraketten die een bedreiging vormden voor internationale scheepvaart.
Een projectiel sloeg in op het terrein van de Iraanse kerncentrale Bushehr. Er is geen schade of letsel gemeld. Rusland, dat meebouwde aan de centrale en personeel ter plaatse heeft, veroordeelde de aanval.
De VAE overwegen deel te nemen aan een internationale operatie om de Straat van Hormuz te beveiligen. Er zijn nog geen formele afspraken. Volgens adviseur Gargash kunnen Iraanse aanvallen op Golfstaten de banden tussen Israël en Arabische landen versterken.
Moskou zegt “zeer bezorgd” te zijn over oplopende spanningen rond Cuba na opmerkingen van president Trump. Rusland benadrukt zijn “onwankelbare solidariteit” met de Cubaanse regering.
Oekraïne heeft 201 specialisten naar het Midden-Oosten gestuurd om te helpen bij het bestrijden van Iraanse Shahed‑drones, met nog 34 klaar voor inzet. Ze opereren in o.a. de VAE, Qatar en Saoedi‑Arabië, op verzoek van internationale partners.
De VAE hebben beloofd Zuid‑Korea als topprioriteit te behandelen voor olie‑leveringen. Seoul bevestigt dat het op elk moment noodleveringen uit de Emiraten kan inkopen.
De EU‑sanctiespeciale gezant David O’Sullivan noemde Kazachstan een sleutelpartner voor de EU. Hij benadrukte dat de EU de grootste handelspartner en investeerder in het land is.
De Kazachse president Tokajev sprak telefonisch met de Israëlische president Herzog over het verdiepen van samenwerking, vooral op het gebied van handel en investeringen.
President Trump zei dat hij “de eer zal hebben Cuba over te nemen” en noemde het eiland “zeer verzwakt.” De VS voeren een energieblokkade, terwijl Cuba opnieuw een landelijke stroomuitval meldde. Volgens The New York Times probeert Washington president Díaz‑Canel te verwijderen, maar niet de Castro‑familie.
Het Pakistaanse leger voerde aanvallen uit op Taliban‑doelen in Kabul en Nangarhar, gericht op militaire installaties en munitiedepots. China riep beide landen op tot terughoudendheid en dialoog na een bezoek van zijn speciale gezant.
In Parijs bespraken de VS en China tarieven, handel en investeringen. China uitte zorgen over een nieuwe 10% Amerikaanse importheffing na een uitspraak van het Hooggerechtshof over eerdere, onrechtmatige tarieven.
President Trump zegt dat andere landen, vooral China, meer moeten bijdragen aan de beveiliging van de Straat van Hormuz. Hij waarschuwde voor een “heel slechte toekomst” voor de NAVO als bondgenoten niet helpen. Het VK overweegt inzet van mijnenvegende drones.
EU‑ministers bespreken in Brussel of bestaande EU‑marinemissies moeten worden uitgebreid om tankers door de Straat van Hormuz te escorteren. De reacties zijn verdeeld: EU‑chef Kallas is voor, Duitsland is sceptisch.
Het Israëlische leger is begonnen met een “gerichte grondoperatie” in Zuid‑Libanon om terroristische infrastructuur te vernietigen en militanten uit te schakelen.
De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Araghchi noemt China en Rusland “strategische partners” en zegt dat de samenwerking, ook militair, nauw blijft — zonder details te geven.
De Russische minister Lavrov beschuldigt de VS ervan Putins oproepen tot naleving van New START te negeren en zegt te betwijfelen dat het Kernstopverdrag (CTBT) ooit in werking zal treden.
Topministers uit China en Vietnam houden overleg in Hanoi en spreken af hun strategische samenwerking te verdiepen, maritieme kwesties te beheren en gezamenlijke grens‑ en marine activiteiten uit te breiden.
Zes Noordse leiders (Noorwegen, Denemarken, Zweden, Finland, IJsland en — opmerkelijk — Canada als Arctische partner) willen hun defensiesamenwerking verdiepen vanwege geopolitieke spanningen, klimaatverandering en Arctische veiligheid. Ze herbevestigen ook hun steun aan Oekraïne.
De Verenigde Staten heffen voor 30 dagen sancties op voor Russische olie die al op zee is, om de economische schade van de oorlog met Iran te beperken. Het gaat om zo’n 100 miljoen vaten. India blijft echter terughoudend: de State Bank of India weigert betalingen te verwerken vanwege onzekerheid over de duur van de vrijstelling.
Volgens energieminister Chris Wright zouden Amerikaanse marineschepen eind maart commerciële schepen door de Straat van Hormuz kunnen escorteren. Hij benadrukte wel dat het leger momenteel zwaar belast is door de oorlog in Iran.
Teheran zou India hebben verzekerd dat Indiase schepen niet worden aangevallen en vrij door de Straat van Hormuz mogen varen. Twee tankers op weg naar India passeerden recent zonder incidenten. India zegt dat gesprekken over veiligheid plaatsvinden, maar dat het te vroeg is om van een akkoord te spreken.
De nieuwe Iraanse leider eist dat de Straat van Hormuz gesloten blijft en dat alle Amerikaanse bases in de regio worden ontruimd — anders worden ze doelwitten. De IRGC‑marine beloofde “de zwaarste klappen” uit te delen in lijn met zijn bevelen.
De door Iran gesteunde groep Ashab al‑Kahf dreigt Franse belangen in Irak en de regio aan te vallen na de komst van het Franse vliegdekschip Charles de Gaulle. De groep waarschuwt burgers weg te blijven van een basis in Irbil waar Franse troepen zijn gestationeerd, maar claimde de dodelijke drone‑aanval van donderdag niet.
11-maart-2026
De Internationale Energieagentschap-landen stemmen unaniem in met het vrijgeven van 400 miljoen vaten olie om de markt te stabiliseren, een veel grotere hoeveelheid dan tijdens de Oekraïne-crisis in 2022.
CBS meldt dat Iran voorbereidingen treft om zeemijnen te leggen in de Straat van Hormuz via kleine, moeilijk detecteerbare boten.
In de Straat van Hormuz zijn drie vrachtschepen getroffen door onbekende projectielen nabij Oman, de VAE en Dubai. De herkomst wordt onderzocht.
Na een aanval op een bank in Teheran dreigt de Iraanse Revolutionaire Garde economische centra en banken gelinkt aan de VS en Israël te raken. Iraanse media publiceren zelfs een lijst met mogelijke doelen.
Pakistan zegt klaar te staan om Saudi-Arabië te helpen te midden van de regionale escalatie. Premier Sharif sprak met de Iraanse president, die benadrukte dat Iran alleen bases aanvalt van waaruit tegen Iran wordt geschoten.
Zuid-Korea versnelt de heropening van kerncentrales om energiezekerheid te garanderen. Twee reactoren gaan deze maand weer online, vier volgen in mei. Ook flexibelere inzet van kolencentrales wordt overwogen.
China waarschuwt dat Japan zichzelf in gevaar brengt door terug te keren naar een “militaristisch pad”, nadat bekend werd dat Japan eigen langeafstandsraketten (1.000 km bereik) wil inzetten.
10-march-2026
Iran’s Revolutionaire Garde dreigt de doorgang door de Straat van Hormuz te beperken. Alleen landen die Amerikaanse en Israëlische ambassadeurs uitzetten zouden nog vrije passage krijgen. Iran overweegt ook nieuwe heffingen op schepen van Amerikaanse bondgenoten.
Pakistan start een marine-operatie om eigen koopvaardijschepen te begeleiden door de onrustige wateren van het Midden-Oosten, uit vrees voor toenemende veiligheidsdreigingen.
President Erdogan noemt recente raketoverschrijdingen van Turks luchtruim “onaanvaardbaar”. Iran ontkent betrokkenheid.
march 9, 2026
Iran heeft Mojtaba Khamenei, de zoon van de overleden Ayatollah, aangewezen als nieuwe Opperste Leider. De benoeming zorgt voor onrust: sommige leden van de Raad van Experts zeggen dat ze niet mochten stemmen en dat de Revolutionaire Garde druk uitoefende. De erfopvolging wordt gezien als een breuk met de traditionele theocratische regels.
Turkije meldde dat een Iraanse ballistische raket boven Turks grondgebied is neergehaald. Ankara waarschuwt dat het zijn luchtruim zal beschermen. Tegelijkertijd stuurt Turkije F‑16’s en luchtverdediging naar Noord‑Cyprus, waar de spanningen oplopen na eerdere Iraanse drone‑aanvallen op een Britse basis.
Volgens bronnen overwegen de VS en Israël speciale eenheden naar Iran te sturen om hoogverrijkt uranium veilig te stellen of te verdunnen. Een andere optie is het innemen van Kharg‑eiland, cruciaal voor Iraanse olie‑export — een stap die de spanningen drastisch zou verhogen.
Japan heeft geüpgradede Type‑12 anti‑scheepsraketten naar Camp Kengun verplaatst. Het systeem wordt binnenkort operationeel en vormt een belangrijk onderdeel van Japan’s nieuwe tegenaanvalscapaciteit.
march 6, 2026
De oorlog tegen Iran verbruikt Amerikaanse munitie in hoog tempo. Het Pentagon bereidt daarom een financieringsverzoek aan het Congres voor om vooral Patriot‑ en THAAD‑raketten en Tomahawks aan te vullen. In de eerste vier dagen van het conflict werd al zo’n 11 miljard dollar uitgegeven, vooral aan onderscheppingsraketten. Tegelijk blijft Washington druk zetten op defensiebedrijven om de productie verder op te voeren.
De Franse legerchef is in Beiroet voor gesprekken met Libanese leiders. Parijs probeert een Israëlische militaire inzet in Zuid‑Libanon te vermijden en zoekt tegelijk coördinatie met Italië en Griekenland voor scheepstransit door de Rode Zee. Frankrijk, Italië en Griekenland stemmen ook hun militaire steun aan Cyprus op elkaar af.
Washington heeft Oekraïne gevraagd mee te helpen bij het bestrijden van Iraanse Shahed‑drones. President Zelensky zegt dat Oekraïense specialisten zijn opgedragen om de benodigde ondersteuning te leveren.
De Turkse vicepresident bekritiseert het Griekse deel van Cyprus omdat het buitenlandse troepen toegang geeft tot zijn bases voor operaties in het Midden‑Oosten. Volgens Ankara brengt dit de regio in gevaar, zeker nadat een Britse basis op het eiland recent door een drone werd getroffen.
Twee maanden na de arrestatie van Nicolás Maduro hebben de VS en Venezuela besloten hun diplomatieke en consulaire banden te herstellen. Caracas spreekt van een “nieuwe fase van constructieve dialoog”. Tegelijk sluit Shell nieuwe gasdeals met Venezuela, waarbij Washington veiligheidsgaranties voor investeerders heeft gekregen.
Uit angst voor stijgende energieprijzen koopt Zuid‑Korea ruim 6 miljoen vaten olie uit de VAE. De regering noemt het noodzakelijk omdat 70 procent van de Koreaanse olie‑import door de Straat van Hormuz loopt, die volgens Iran gesloten zou zijn.
Moskou zegt te zullen reageren als Finland besluit nucleaire wapens te hosten. Finland wil beperkingen opheffen om volledig aan NAVO‑nucleaire planning te kunnen deelnemen, al benadrukt de Finse president dat er geen plannen zijn om kernwapens te stationeren.
Japan en Canada hebben een nieuw strategisch pact ondertekend om nauwer samen te werken op defensie, energie, handel en technologie. Het akkoord omvat gezamenlijke kustwacht‑oefeningen, samenwerking bij noodhulp en bestrijding van illegale visserij in de noordelijke Stille Oceaan.
5-maart-2026
Iraanse drones zouden het vliegveld in de Azerbeidzjaanse exclave Nakhchivan hebben geraakt. Azerbeidzjan zet zijn leger in volledige gevechtsgereedheid. Iran ontkent. Het incident volgt op Turkije’s claim dat NAVO een Iraanse raket richting Turks luchtruim neerhaalde.
De VS en een Golfstaat onderhandelen met Oekraïne over goedkope interceptor-drones. Reden: Golfstaten schieten Iraanse Shaheds van $30.000 neer met Patriots van $13,5 miljoen. Shaheds blijken moeilijk te onderscheppen door hun lage, trage vlucht.
De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken belt met Rusland, Frankrijk, Irak en Koerdische leiders om steun te peilen en de situatie te bespreken.
Poetin zegt dat het voor Rusland gunstiger kan zijn om nu al gasleveringen aan Europa te stoppen, gezien stijgende energieprijzen en nieuwe marktkansen door de crisis in het Midden-Oosten. Hongarije zoekt in Moskou naar zekerheid van levering.
4-maart-2026
De CIA zou proberen Koerdische groepen te bewapenen om een opstand tegen de Iraanse regering aan te wakkeren. Washington voert gesprekken met Iraanse oppositiegroepen en Koerdische leiders in Irak.
Trump dreigde alle handel met Spanje te stoppen omdat Madrid geen Amerikaanse aanvallen op Iran vanaf gezamenlijke bases toestond. Hij bekritiseerde ook het VK voor aanvankelijke terughoudendheid, ondanks latere toestemming voor gebruik van Diego Garcia.
Trump kondigde aan dat de VS politieke risicoverzekering zal bieden voor scheepvaart in de Golf en dat de Amerikaanse marine tankers door de Straat van Hormuz zal escorteren indien nodig, na Iraanse dreigingen en stijgende olieprijzen.
Volgens IAEA-chef Rafael Grossi heeft Iran genoeg verrijkt uranium voor tien kernwapens, al ziet de organisatie geen bewijs voor een actief wapenprogramma. Iran verrijkt wel tot 60%. Een topadviseur in Teheran zegt dat onderhandelingen met de VS uitgesloten zijn.
De VS en Ecuador lanceerden een operatie tegen “narco-terroristische” groepen. Het is de eerste keer dat de VS op landniveau meedoet aan een Zuid-Amerikaanse operatie, zij het in een adviserende rol.
De Amerikaanse minister van Financiën en de Chinese vicepremier ontmoeten elkaar volgende week in Parijs. Ze bespreken o.a. Boeing-aankopen, soja-import en maatregelen tegen fentanylhandel.
Erdogan sprak met de Pakistaanse premier en zei bereid te zijn de Turkse bemiddeling te herstellen om het staakt‑het‑vuren tussen Pakistan en Afghanistan nieuw leven in te blazen.
3-maart-2026
De Iraanse Revolutionaire Garde verklaarde de Straat van Hormuz gesloten en dreigde schepen “in brand te zetten”. De VS zegt echter dat de zeestraat gewoon open is, dat Iran niet patrouilleert en dat er geen mijnen zijn gevonden.
Minister Rubio zegt dat Trump een grondoperatie niet uitsluit, al zijn er geen plannen op dit moment. De huidige campagne richt zich op Iraanse raketten en marine-eenheden. De volgende fase wordt volgens hem “nog zwaarder” voor Iran.
Israëlische troepen opereren in Zuid-Libanon om een extra veiligheidsbuffer te creëren. Ze voeren gerichte aanvallen uit op Hezbollah-infrastructuur na raket- en droneaanvallen op Israël.
De ECB zegt dat een langdurige oorlog en minder olie- en gasleveringen uit de regio kunnen leiden tot hogere inflatie en lagere groei in de eurozone. Qatar heeft zijn LNG‑productie stilgelegd na aanvallen. De EU zoekt extra energieafspraken met Azerbeidzjan.
Beijing vraagt Iran om geen acties te ondernemen die Qatarese LNG‑export of andere energiestromen via Hormuz verstoren. China wil garanties dat tankers niet worden aangevallen.
De groep Islamic Resistance claimt 23 aanvallen op de Amerikaanse consulaat en basis in Irbil. In totaal zouden meer dan 70 raketten en drones op de Koerdische regio zijn afgevuurd. Trump sprak met Koerdische leiders; volgens Axios gebeurde dit na maanden lobbywerk door Netanyahu.
De Iraanse ambassadeur in Spanje waarschuwt dat Iran Amerikaanse bases in Europa zal aanvallen indien nodig. Zelensky zegt dat Oekraïne landen in het Midden-Oosten kan helpen Shahed-drones neerhalen als zij Rusland tot een wapenstilstand bewegen.
Door de oorlog verliezen luchtvaart- en reisbedrijven wereldwijd $22,6 miljard aan beurswaarde. Europese en Amerikaanse luchtvaartmaatschappijen dalen 2–4%, TUI bijna 10%.
India koopt $1,9 miljard aan Canadees uranium, wat wijst op een ontdooiing van de gespannen relatie na de controverse rond de vermoorde Sikh‑activist. India staat nu ook private en buitenlandse bedrijven toe om kerncentrales te bouwen en te exploiteren.
2-maart-2026
Na de Amerikaanse en Israëlische aanvallen op Iran voerde Teheran aanvallen uit op de VAE, Koeweit en Qatar. Iran dreigt ook Amerikaanse doelen te raken. Israël startte een meerdaagse offensieve campagne tegen Hezbollah.
Een Iraanse drone trof Saudi Aramco’s Ras Tanura‑raffinaderij, die nu is stilgelegd. Scheepvaart door de Straat van Hormuz ligt stil, wat olieprijzen doet stijgen en beurzen doet dalen.
De Chinese minister noemt de Amerikaanse en Israëlische aanval “onacceptabel”.
Poetin sprak met leiders van de VAE en Qatar over de Iraanse aanvallen en regionale veiligheid.
Volgens Zuid-Korea heeft Noord-Korea inmiddels 33.000 containers met wapens en munitie naar Rusland gestuurd — een forse toename ten opzichte van eerdere schattingen.
USA & CANADA
WAR in IRAN. Midden-Oosten/VS/UK/Israël voeren een gezamenlijke oorlog tegen Iran. Iran valt op haar beurt doelen aan in het Midden-Oosten.
Hoe zullen China en Rusland reageren?
De VS heeft sinds half februari meer dan 150 vliegtuigen naar het Midden-Oosten gestuurd, de grootste opbouw sinds 2003. Volgens Israëlische inlichtingen heeft Washington nu genoeg capaciteit voor meerdere dagen intensieve aanvallen op Iran.
Somaliland biedt de VS exclusieve toegang tot mineralen én militaire baserechten in ruil voor diplomatieke erkenning. De regio beschikt over grote voorraden lithium, coltan (tantaal) en andere kritieke grondstoffen.
De VS hebben opnieuw zeldzame aardmetalen uit Rusland ingevoerd — voor het eerst sinds maart 2025, met aankopen die in 2025 45% hoger lagen dan het jaar ervoor.
De VS hervat binnenlandse uraniumverrijking samen met Franse partners. Parijs ontving onlangs bijna $900 miljoen voor de bouw van een verrijkingsfaciliteit in Tennessee, deel van de Amerikaanse strategie om minder afhankelijk te worden van buitenlandse kernbrandstof.
De VS bereidt zich volgens Reuters voor op mogelijk wekenlange militaire operaties tegen Iran, met aanvallen die zich dit keer ook kunnen richten op staats- en veiligheidsdoelen. Een tweede Amerikaans vliegdekschip is onderweg naar het Midden-Oosten. Iran zegt een nucleair akkoord te willen dat beide landen economische voordelen biedt, zoals samenwerking in energie, mijnbouw en luchtvaart.
AGOA verlengd tot eind 2026. President Trump heeft de African Growth and Opportunity Act met één jaar verlengd. Dankzij AGOA krijgen ongeveer 1.800 producten en landbouwgoederen uit Afrika duty-free toegang tot de Amerikaanse markt, op voorwaarde dat de landen voldoen aan bepaalde governance- en democratische normen.
Ankara bemiddelt actief om een kanaal voor indirecte communicatie tussen de Verenigde Staten en Iran tot stand te brengen. Volgens Asharq Al-Awsat en Iraanse bronnen vinden naar verwachting in de komende dagen gesprekken plaats in Turkije, met deelname van Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi en Amerikaanse speciale gezant Steve Witkoff. Dit volgt op Turkse bemiddelingspogingen om escalatie te voorkomen.
ZUID & MIDDEN AMERIKA
Tijdens een top in Seoel besloten Brazilië en Zuid-Korea hun relatie te verheffen tot een strategisch partnerschap. Ze richten een economisch overlegorgaan op en ondertekenden tien samenwerkingsakkoorden op het gebied van handel, technologie, landbouw, energie en AI.
EUROPA
Slowakije dreigt de stroomlevering aan Oekraïne stop te zetten als de doorvoer van Russische olie via de Druzhba‑pijplijn niet wordt hervat. Hongarije sluit zich daarbij aan. Oekraïne stelt voor om alternatieve pijpleidingen, zoals Odesa‑Brody, te gebruiken.
Armenië en Polen hebben een nieuwe militaire samenwerkingsovereenkomst gesloten, terwijl Azerbeidzjan en Ethiopië een defensie‑ en economische samenwerking hebben opgezet. Deze deals tonen hoe landen wereldwijd nieuwe bondgenootschappen vormen.
De Chinese president Xi Jinping en de Duitse bondskanselier Friedrich Merz spraken in Beijing over het versterken van economische samenwerking en het oplossen van geschillen via dialoog, met nadruk op het behoud van vrijhandel.
Zuid-Korea en Polen houden veiligheidsconsultaties
In Warschau vonden maandag veiligheidsgesprekken plaats tussen Zuid-Korea en Polen. Beide landen wisselden standpunten uit over internationale en regionale ontwikkelingen, diplomatieke strategieën, nieuwe mondiale veiligheidsuitdagingen en bilaterale samenwerking.
AFRIKA
Congo voegt de door M23 gecontroleerde Rubaya‑coltanmijn, goed voor zo’n 15% van de wereldwijde tantaalaanvoer, toe aan mijnen die het de VS aanbiedt onder een nieuw grondstoffenpartnerschap
Turkije en Ethiopië ondertekenen twee grote energieakkoorden over elektriciteit, hernieuwbare energie en productie van hydro-elektrische apparatuur
RUSLAND & VORIGE SOVJET LANDEN
Turkmenistan onderhandelt met BASF Intertrade over samenwerking in de olie‑ en gassector, inclusief apparatuur, training en projectondersteuning.
De Russisch‑Orthodoxe Kerk breidt haar aanwezigheid in Afrika snel uit, met inmiddels honderden parochies in 36 landen, vooral in regio’s waar Rusland politiek en militair actief is.
De VS en Oezbekistan sloten nieuwe economische overeenkomsten over technologie, kritieke mineralen en petrochemie. Amerikaanse ontwikkelingsbanken zullen de projecten financieren.
Oekraïne heroverde afgelopen week 200 km² op Russische troepen — de grootste vooruitgang in 2,5 jaar — deels doordat Russische eenheden de toegang tot Starlink verloren. De winst is bijna gelijk aan Rusland’s totale terreinwinst in december.
De VS en Armenië hebben een civiel nucleair akkoord gesloten dat tot $9 miljard aan Amerikaanse nucleaire exporten en diensten kan opleveren en Armenië minder afhankelijk moet maken van Rusland, terwijl Jerevan ook Amerikaanse V‑BAT‑drones heeft aangeschaft
Rusland moderniseert een voormalige Sovjet-garnizoensplaats in Petrozavodsk (ca. 160-175 km van de Finse grens) met nieuwe kazernes voor het nieuw opgerichte 44e Legerkorps. Ook in Kandalaksha (nabij de Kola-schiereiland) wordt een nieuwe militaire basis gebouwd. Satellietbeelden bevestigen de activiteiten, die deel lijken uit te maken van een bredere versterking van Russische troepen langs de NAVO-grens.
VS geeft Centraal-Azië hogere economische prioriteit
Gezant Sergio Gor is deze week in Kirgizië en Oezbekistan. Hij sprak in Bisjhek met president Sadyr Japarov en nam deel aan het B5+1 zakenforum met alle vijf Centraal-Aziatische landen. Gor benadrukte dat Centraal-Azië nu expliciet op de lijst van Amerikaanse buitenlandse economische prioriteiten staat, met speciale aandacht voor steun aan de private sector, e-commerce, kritieke mineralen, landbouw en infrastructuur.
CHINA
China plant een netwerk van 203.000 satellieten tegen midden jaren 2030, ver boven Starlink en Amazon, maar experts achten dit financieel onhaalbaar en zien het vooral als een poging de ruimteclaims van concurrenten te blokkeren.
China schrapt invoerheffingen voor 53 Afrikaanse landen; alleen Eswatini valt buiten de regeling. De stap komt nadat de VS de African Growth and Opportunity Act met een jaar verlengde, die bepaalde Afrikaanse landen toegang geeft tot de Amerikaanse markt.
Eerste formele dialoog CCP – Kuomintang in negen jaar. De Chinese Communistische Partij en Taiwan’s Kuomintang (Nationalistische Partij) hebben in negen jaar weer een officiële bijeenkomst gehouden. China’s topfunctionaris voor Taiwan-zaken benadrukte het belang van het “1992-consensus” (geen onafhankelijkheid Taiwan, gezamenlijke Chinese natie). Het gesprek opent mogelijk de weg naar een ontmoeting tussen Xi Jinping en KMT-voorzitter Eric Chu (Cheng Li-wun) later dit jaar.
In Beijing hielden Russische Veiligheidsraad-secretaris Sergey Shoigu en Chinese minister van Buitenlandse Zaken Wang Yi een “zeer intensieve” ontmoeting. Ze bespraken bilaterale strategische coördinatie, toekomstige topontmoetingen en internationale kwesties van gemeenschappelijk belang, met herbevestiging van Russische steun aan China’s positie rond Taiwan.
REST VAN AZIE
Pakistan en Afghanistan raken steeds dieper verwikkeld in een gewelddadige confrontatie. Pakistan voerde zware luchtaanvallen uit nadat het zei dat Taliban‑strijders een aanval hadden uitgevoerd. De Taliban sloegen terug met een grote tegenaanval waarbij volgens hen tientallen Pakistaanse soldaten omkwamen. De situatie ontwikkelt zich snel en de spanningen tussen beide landen nemen merkbaar toe.
India verhoogt defensie-uitgaven fors. In de begroting 2026-27 verhoogt India de defensie-uitgaven met 15% naar een recordbedrag van circa $85 miljard (Rs 7,85 lakh crore). Het geld gaat vooral naar gevechtsvliegtuigen, drones, schepen, onderzeeërs en andere kritieke wapensystemen. Infrastructuuruitgaven stijgen met 9% naar $133 miljard, met extra steun voor datacenters, AI en zeldzame aardmetalen.
MIDDEN OOSTEN
Iran sloot in december in het geheim een deal van bijna 590 miljoen dollar met Rusland voor de levering van draagbare luchtafweersystemen, raketten en nachtzichtapparatuur. De leveringen staan gepland tussen 2027 en 2029
Teheran staat dicht bij een deal met China voor supersonische anti‑scheepsraketten, wat zijn maritieme slagkracht aanzienlijk zou vergroten.
Turkije en de Verenigde Staten werken aan een enorme energieovereenkomst ter waarde van 500 miljard dollar. In ruil voor Amerikaanse investeringen in energieprojecten zou Turkije mogelijk weer worden toegelaten tot het F‑35‑programma. Een definitieve beslissing wordt verwacht rond de NAVO‑top in juli.
Israël wil een zelfstandige defensie-industrie opbouwen en de afhankelijkheid van Amerikaanse steun verminderen, aldus premier Netanyahu. India’s Modi bezoekt Israël volgende week; India kocht dit jaar al voor $8,6 miljard aan Israëlische wapens.
Israël waarschuwt de VS dat Iraanse ballistische raketten een existentiële dreiging vormen en zegt desnoods alleen op te treden; Iran herhaalt dat zijn raketprogramma niet onderhandelbaar is. Iran houdt vast aan uraniumverrijking en vraagt de VS om te onderhandelen zonder druk; gesprekken verlopen volgens Teheran positief maar met weinig vertrouwen, en een nieuwe ronde is gepland.
Intensief overleg Iran-Turkije. De ministers van Buitenlandse Zaken van Iran en Turkije belden dinsdagochtend al voor de tweede keer in 24 uur. Iran prees Turkije voor zijn rol bij het verminderen van regionale spanningen. Turkije zou de VS-Iran-gesprekken in Istanbul hosten, maar Iran zou aandringen op een andere locatie (mogelijk Oman).
AUSTRALIE & OCEANIE
n/a
USA & CANADA
VS steunt Peru tegen Chinese invloed: VS keurt mogelijke Foreign Military Sale goed tot $1,5 miljard aan apparatuur/diensten voor uitbreiding/relocatie van Callao-naval base (hoofdbasis Peruaanse marine). Basis ligt ~80 km van Chinese mega-haven Chancay – duidelijke counter-move in Latijns-Amerikaanse infrastructuurstrijd.
De VS heeft voor $500 miljoen aan Venezolaanse olie verkocht, de eerste verkoop sinds de arrestatie van Nicolás Maduro. Details over volumes of kopers zijn niet vrijgegeven. Volgens The New York Times profiteren vooral Amerikaanse raffinaderijen, zoals Valero Energy en Marathon Petroleum, van het aangescherpte Amerikaanse beleid richting de Venezolaanse oliesector.
Armenië geeft de VS een 74% belang in de TRIPP Development Company, die een nieuwe transportcorridor naar de Azerbeidzjaanse exclave Nachitsjevan zal bouwen. Dit maakt deel uit van de Trump Route for International Peace and Prosperity. Het akkoord loopt 49 jaar, met een mogelijke 50‑jarige verlenging waardoor Armenië zijn aandeel kan verhogen tot 49%
De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio sprak telefonisch met de Indiase minister S. Jaishankar over India’s nieuwe plannen voor kernenergie. Rubio steunt de wetgeving die private investeringen in de sector mogelijk maakt en ziet hierdoor nieuwe kansen voor Amerikaanse bedrijven.
De VS noteerden in 2025 voor het eerst in 50 jaar een negatieve nettomigratie, geschat tussen -10.000 en -295.000, en die trend zet mogelijk door in 2026
De VS voeren 25% tarieven in voor alle landen die zaken doen met Iran.
China reageert fel: volgens de Chinese ambassade in Washington zijn dit “illegale unilaterale sancties” en Beijing zal “alle noodzakelijke maatregelen nemen om zijn legitieme rechten te beschermen.
President Trump kondigt aan dat de VS binnenkort drugskartels op land zal aanvallen. Volgens Trump is 97% van de drugssmokkel via zee al geblokkeerd, en verschuift de focus nu naar landoperaties. Hij gaf geen startdatum, maar suggereerde eerder dat militaire acties ook Mexico en Colombia kunnen omvatten.
De regering‑Trump heeft Venezuela opgedragen om alle economische banden met China, Rusland, Iran en Cuba te verbreken voordat het land weer meer olie mag produceren, melden meerdere bronnen. Washington verlangt daarnaast dat Caracas uitsluitend met de Verenigde Staten samenwerkt op het gebied van olieproductie en dat Amerikaanse bedrijven voorrang krijgen bij de verkoop van Venezolaanse ruwe olie.
De Verenigde Staten hebben in de Noord-Atlantische Oceaan een Venezolaanse olietanker met Russische vlag in beslag genomen, na een wekenlange achtervolging. De U.S. Coast Guard probeerde het schip eerder al te onderscheppen in het Caribisch gebied wegens vermeende schending van Amerikaanse sancties, maar de tanker week uit richting Europa en wijzigde zijn registratie naar Russisch. Volgens meerdere berichten stuurde Rusland een onderzeeër en marineschepen om de tanker – voorheen Bella 1, nu Marinera – te begeleiden tijdens zijn overtocht.
De aanval op Venezuela en waarom dit van strategisch belang is:
Interessante info over Venezuela: (19) Ten things about Venezuela: on oil, geopolitics and drugs | LinkedIn
President Donald Trump stelt in een interview met The Atlantic dat de Verenigde Staten “Groenland moeten controleren” voor hun nationale defensie. Volgens Trump is het eiland, een autonoom gebied van Denemarken, “omringd door Russische en Chinese schepen.”
De Deense premier Mette Frederiksen reageerde dat Trump moet stoppen met het dreigen het eiland in te lijven, en benadrukte dat er al een bestaande defensieovereenkomst is die de VS ruime toegang tot Groenland geeft.
ZUID & MIDDEN AMERIKA
EUROPA
Zuid-Korea–Italië boost samenwerking: President Lee Jae Myung en premier Meloni akkoord op diepere industriële banden in AI, aerospace, semiconductors, kritieke mineralen, transport en infrastructuur.
Europese troepen in Groenland: Militairen uit Frankrijk, Zweden, Duitsland en Noorwegen arriveren voor reconnaissance-missie in Groenland (Deense soevereiniteit). Nederland en Estland volgen. Komt op dag dat Groenland/Denemarken-ministers VS-vicepresident en minister van Buitenlandse Zaken ontmoeten – geen akkoord over Trump’s “seizure”-plan voor Groenland (tariefdreigingen blijven).
De buitenlandministers van Denemarken en Groenland ontmoeten woensdag VS‑vicepresident JD Vance en minister Marco Rubio in Washington om Trumps annexatieplan voor Groenland te bespreken. Volgende week spreekt de Deense defensieminister in Brussel met NAVO‑secretaris‑generaal Mark Rutte over Arctische veiligheid
Britse, Franse en Duitse functionarissen werken aan plannen voor een NAVO-missie op Groenland, na Amerikaanse waarschuwingen dat Rusland of China het gebied zouden kunnen opeisen. De mogelijke inzet omvat Britse oorlogsschepen, vliegtuigen en troepen.
President Trump eist dat Denemarken Groenland overdraagt aan de VS. De strategische waarde van het eiland ligt niet alleen in grondstoffen, maar vooral in zijn militaire positie in het Noord-Atlantisch gebied. Groenland speelt een cruciale rol in NAVO-verdediging en in het tegengaan van Russische en Chinese dreigingen via de Arctische route.
De EU verlaagt per 1 februari het prijsplafond voor Russische olie van $47,60 naar $44,10 per vat, als onderdeel van de aangescherpte sanctiedruk op Moskou. Tegelijkertijd herstelden de Russische zee‑olie‑exporten in december na de eerdere terugval door Oekraïense aanvallen op de haven van Novorossiysk. De uitvoer steeg 9,3% ten opzichte van november.
De handel tussen EU‑lidstaten als aandeel van het bbp is gedaald van 23,5% in 2023 naar 22% in 2024, volgens een ontwerprapport over de prestaties van de interne markt dat is ingezien door de Financial Times. Het is de eerste daling binnenlandse EU-handel in bijna tien jaar, afgezien van de pandemie. Daarnaast is het EU‑aandeel in buitenlandse directe investeringen de afgelopen vijf jaar met 22% afgenomen.
De Indiase premier Narendra Modi en de Duitse bondskanselier Friedrich Merz hebben maandag overleg gevoerd in Gandhinagar. Ze spraken af de defensie- en veiligheids samenwerking te versterken en bevestigden hun steun voor het EU‑India vrijhandelsakkoord, dat bijna afgerond is. Ook ondertekenden ze 19 memoranda van overeenstemming, waaronder op het gebied van defensie‑industrie, halfgeleiders, kritieke mineralen, investeringen en onderwijs.
EU-ambassadeurs hebben voorlopig ingestemd met een handelsakkoord met Mercosur (Mercado Común del Sur , Argentinië, Brazilië, Paraguay, Uruguay), 25 jaar na de start van de onderhandelingen. Een gekwalificeerde meerderheid stemde voor, terwijl Polen, Frankrijk, Ierland, Hongarije en Oostenrijk tegen waren en België zich onthield, vooral vanwege zorgen over concurrentie voor boeren. Het wordt het grootste vrijhandelsakkoord ooit van de EU.
Volgens de Estse inlichtingendirecteur Rozin heeft Rusland momenteel geen intentie om Baltische staten of de NAVO aan te vallen. Hij zegt dat Moskou zijn gedrag heeft aangepast na incidenten zoals beschadigde zeekabels en drone‑ en vliegtuigschendingen, mede door NAVO‑reacties op deze acties.
Letland heeft de bouw voltooid van een 280 kilometer lange grensafsluiting langs de Russische grens. Het project kostte 166 miljoen euro, met volgend jaar ook nog eens 200 miljen euro voor extra patrouille-infrastructuur en technologie.
Litouwen treft nieuwe verdedigingsmaatregelen langs de grenzen met Belarus en Rusland. Bruggen worden voorbereid op mogelijke vernietiging om vijandelijke bewegingen te blokkeren, terwijl het leger opslagplaatsen voor antitankwapens bouwt, beschermende bomenrijen aanlegt en irrigatiegrachten verdiept op strategische routes.
AFRIKA
Ivoorkust redt cacaoboeren: Regering koopt onverkochte cacaovoorraden op om boeren te betalen nu wereldprijzen kelderen en export stokt (cacao = 14% economie)
Nog geen twee weken nadat Israël als eerste land de onafhankelijkheid van Somaliland erkende, voeren beide partijen gesprekken over veiligheidssamenwerking en de mogelijke vestiging van een Israëlische militaire basis in het gebied. Volgens de politiek directeur van het Somalilandse ministerie van Buitenlandse Zaken richten de gesprekken zich op contraterrorisme en maritieme stabiliteit in de strategische regio aan de Golf van Aden.
De Somalische president Mohamud bezocht Turkije kort na Israëls erkenning van Somaliland. Erdogan noemde die erkenning “onwettig en onacceptabel”, prees verbeterde veiligheid in Somalië en kondigde aan dat Turkije in 2026 wil starten met olieboringen in het land.
Algerije heeft de bouw afgerond van de Western Mining Railway, Afrika’s eerste heavy‑haul woestijnspoorlijn. De 575 kilometer lange verbinding, ontwikkeld door China Railway Construction Corp. in samenwerking met Algerijnse staatsbedrijven, vormt een kernonderdeel van het nationale plan om de enorme Gara Djebilet‑ijzerertsreserves te ontsluiten.
De nieuwe lijn koppelt de mijngebieden aan industriële zones en exportcorridors, en moet de grootschalige ontwikkeling en uitvoer van Algerijnse grondstoffen aanzienlijk versnellen.
RUSLAND & VORIGE SOVJET LANDEN
Rusland sluit nieuwe akkoorden met de separatistische regio’s Abchazië en Zuid-Ossetië om ontwikkelingsprogramma’s voor 2026–2030 uit te voeren. Moskou verwacht dat de economieën van beide gebieden tegen 2030 met 60% groeien dankzij Russische cofinanciering van infrastructuurprojecten.
Gazprom en de Litouwse netbeheerder Amber Grid hebben een vijfjarig akkoord gesloten voor het transport van Russisch gas naar Kaliningrad via Litouwen. Het nieuwe contract, dat een aflopende tienjarige deal vervangt, levert Litouwen zo’n 30 miljoen euro per jaar op voor de doorvoer van 2,5 miljard kubieke meter gas
De VS en Oekraïne kunnen volgende week in Davos een 10-jarig wederopbouwakkoord van $800 miljard ondertekenen. Kyiv hoopt zo Amerikaanse veiligheidsgaranties te verkrijgen. Ondertussen kreeg een consortium met nauwe banden met de Trump-regering het recht om de grote Dobra-lithiummijn te ontwikkelen.
Nationale veiligheidsadviseurs uit meerdere Europese landen zijn in Kyiv samengekomen om het door de VS bemiddelde 20‑punten vredesplan voor een einde aan de oorlog in Oekraïne te bespreken. Ook vertegenwoordigers van Canada en NAVO waren aanwezig.
Ukrainse president Volodymyr Zelenskyy meldde vooruitgang op het gebied van veiligheidsgaranties, wederopbouw en “een basisstructuur voor echte heropbouw”.
Internationale partners bereikten daarnaast overeenstemming over een economisch steunpakket van circa 682 miljard euro voor de komende tien jaar. Volgens de Oekraïense minister van Economie zal een deel bestaan uit giften en zachte leningen, met verdere details die binnen twee weken worden afgerond.
Ruslands hoogste militair, Valery Gerasimov, zegt dat Russische troepen de afgelopen maand 700 km² Oekraïens grondgebied hebben veroverd. In totaal zouden zij nu 950 km² en 32 nederzettingen in Charkov en Soemy controleren, als onderdeel van een bevel om een “veiligheidszone” langs de grens te creëren.
De Oekraïense president Zelenskyy zegt dat Oekraïne bereid kan zijn zich terug te trekken uit Donetsk, Loehansk, Cherson en Zaporizja als kiezers daarmee instemmen via een referendum. Hij meldt dat vrijwel alle onderdelen van het door de VS bemiddelde 20‑punten vredesplan zijn aanvaard, behalve de territoriumkwestie. Een mogelijk compromis zou een vrije economische zone in het oosten en een gedeeltelijke terugtrekking van zowel Russische als Oekraïense troepen omvatten.
Moskou beschuldigt Kyiv van een droneaanval op de Russische presidentiële residentie in de regio Novgorod, waarbij volgens minister Lavrov alle 91 drones zijn neergehaald. Rusland zegt doelen voor vergeldingsaanvallen te hebben vastgesteld. Zelenskyy ontkent de beschuldiging en stelt dat Moskou het vredesproces wil ondermijnen en een aanval op overheidsgebouwen in Kyiv wil rechtvaardigen.
President Trump en de Oekraïense president Zelenskyy bespraken in Florida een mogelijk plan om de oorlog te beëindigen en verklaarden dat een akkoord nabij is. Zelenskyy onthulde dat de VS Kiev 15 jaar aan veiligheidsgaranties heeft aangeboden, terwijl Trump zei dat hierover “95%” overeenstemming is bereikt en dat Europa de verantwoordelijkheid moet nemen om het akkoord af te ronden. Voorafgaand aan de top meldde Trump dat hij een “goede en zeer productieve” telefoongesprek had gehad met president Poetin.
Volgens Oekraïens inlichtingenchef Budanov wil Rusland in 2026 zo’n 409.000 soldaten rekruteren, nadat het dit jaar zijn mobilisatiedoel van 403.000 al vroegtijdig haalde. De belangrijkste bron van nieuwe troepen zou bestaan uit contractsoldaten.
CHINA
Eerste Simandou ijzererts naar China: Eerste lading (~200.000 ton high-grade) uit Guinea’s Simandou-mijn arriveert na 46 dagen in Chinese haven (Majishan/Zhejiang). Beijing diversifieert aanvoerbronnen weg van traditionele leveranciers.
China stopt Russische stroomimport: China staakt per 1 januari alle elektriciteitsimport uit Rusland (Kommersant). Reden: Russische prijzen hoger dan Chinese binnenlandse productie. Onwaarschijnlijk hervatting in 2026 ondanks las.nglopend contract tot 2037 – Rusland prioriteert eigen Far East-vraag
China domineert handel Centraal-Azië: Handelsomzet China–Centraal-Azië record €106,3 miljard in 2025 (+12%). China grootste partner; export vooral machines/elektronica/hightech ($71,2 mld.), import $35,1 mld. (+14%).China verbiedt binnenlandse bedrijven om bepaalde Amerikaanse en Israëlische cybersecuritysoftware te gebruiken wegens zorgen over mogelijke datalekken. Daarnaast richten China en de Centraal-Aziatische landen een samenwerkingscentrum in Oezbekistan op om gezamenlijke projecten te coördineren. China haalt groeidoel 2025: Economie groeide exact 5% naar 140,19 biljoen yuan (~$20,15 biljoen), doel “rond 5%” gehaald. Q4 groeide slechts 4,5% (laagste in 3 jaar). Industrie +5,9%, retail +3,7%, CPI vlak. Bevolking krimpt verder: geboortes dalen naar 7,92 miljoen (van 9,54 mln. in 2024).
China heeft aangekondigd per direct strengere exportcontroles in te voeren op dual‑use goederen die naar Japan worden uitgevoerd. Het gaat om producten met zowel civiele als militaire toepassingen — waaronder bepaalde zeldzame aardmetalen — die voortaan niet meer mogen worden geëxporteerd wanneer ze kunnen bijdragen aan Japanse militaire capaciteiten.
De Zuid-Koreaanse president Lee Jae Myung is zondag in Beijing aangekomen. Lee verklaarde dat hij de “misverstanden en tegenstellingen” in de bilaterale relatie wil verminderen en een “nieuwe fase” in de samenwerking tussen beide landen wil openen.
Maandag sprak hij met de Chinese president Xi Jinping, die opriep tot meer samenwerking op het gebied van kunstmatige intelligentie, groene industrieën en de groeiende “silver economy”.
China heeft grootschalige militaire oefeningen rond Taiwan afgerond, met inzet van drones, gevechtsvliegtuigen en bommenwerpers. Taiwan reageerde met extra defensie-eenheden en versterkte posities bij strategische locaties. Washington speelde de spanningen omlaag, waarbij president Trump zei “niet bezorgd” te zijn over mogelijke escalatie.
Tijdens een landelijke werkconferentie in Beijing riep president Xi op tot hogere graanproductie, stabiele landbouwprijzen en verdere revitalisering van het platteland. Hij drong ook aan op sterkere maatregelen om te voorkomen dat plattelandsbewoners terug in armoede vallen.
REST VAN AZIE
De Zuid-Koreaanse president Lee Jae-myung reist volgende week naar China voor gesprekken met Xi, de eerste bezoek van een Zuid-Koreaanse president aan Beijing sinds 2019. De besprekingen zullen zich richten op toeleveringsketens, investeringen en de digitale economie.
India en Verenigde Arabische Emiraten versterken banden: Na topoverleg tekenen akkoorden: Letter of Intent voor strategisch defensiepartnerschap, samenwerking ruimtevaart (infrastructuur/commercialisering), plus doel bilaterale handel verdubbelen tegen 2032. Extra LNG-deal ($3 mld.) en nucleaire samenwerking.
India voert voor drie jaar invoerheffingen van 11–12% in op bepaalde staalproducten, vermoedelijk om de instroom van goedkoop Chinees staal te beperken. De tarieven gelden niet voor gespecialiseerde producten zoals roestvrijstaal en sluiten ook import uit geselecteerde ontwikkelingslanden uit.
Japan wil zijn Official Security Assistance-programma uitbreiden naar Cambodja, Laos en Vietnam. Het in 2023 gelanceerde initiatief biedt militaire steun aan strategische partners en verdubbelt in 2026 het budget tot 18,1 miljard yen ($114,6 miljoen). Premier Sanae Takaichi noemde China’s exportverbod op dual-use goederen “onaanvaardbaar” en “in strijd met internationale normen.”
Het Japanse ministerie van Transport heeft een ambitieus plan gepresenteerd om de nationale scheepsbouwindustrie te herstructureren. Tegen het midden van de jaren 2030 moeten de vele Japanse werven worden samengevoegd tot maximaal drie grote, concurrerende groepen om de internationale positie van Japan te versterken. Het plan mikt op een verdubbeling van de productiecapaciteit tot 18 miljoen ton en een kostenreductie van 10% tegen 2034, ondersteund door gefaseerde investeringen in capaciteitsuitbreiding en de inzet van AI en robotica.
Japan heeft een recorddefensiebudget van 9,04 biljoen yen goedgekeurd, een stijging van 9,4%, gericht op versterking van tweede‑aanvalscapaciteiten en kustverdediging met raketten en drones. China beschuldigt Tokio van het “herleven van militarisme”, terwijl Lavrov in een interview de Russische steun voor de “één‑China”-politiek herhaalde en Japan waarschuwde geen overhaaste stappen te zetten.
MIDDEN OOSTEN
Bij Shaddadi-gevangenis (Hasakah) ontsnapten tientallen tot mogelijk honderden IS-strijders (schattingen 120–200, velen her gearresteerd) na clashes en overname door Syrisch leger van SDF-gebied. Beide partijen beschuldigen elkaar: SDF zegt aanvallen door Damascus-facties, leger zegt SDF liet gevangenen bewust vrij. Curfew afgekondigd, grootscheepse zoekacties gaande.
Syrië-Turkije scheepsbouwdeal: Syrië tekent akkoord met Turkse Kuzey Star Shipyard voor geïntegreerde scheepswerf in haven Tartus. Turkse investering min. $190 mln (eerste 5 jaar) voor docks, faciliteiten en magazijnen – 30-jarig BOT-contract, eerste moderne scheepsbouw in Syrië.
Saoedi‑Arabië heeft in Riyad nieuwe mijnbouw‑samenwerkingsakkoorden getekend met Chili, Canada en Brazilië tijdens een internationale conferentie.
Iran-spanning escaleert: VS verplaatst F-15E gevechtsvliegtuigen naar Jordanië (18 jan) + extra Patriot/THAAD-systemen onderweg. Trump vraagt om “decisieve” opties tegen Iran. Iraanse minister Araghchi dreigt met “alle beschikbare middelen” bij Amerikaanse aanval
Arabische landen — waaronder Saoedi-Arabië, Oman en Qatar — waarschuwen de VS om geen luchtaanvallen op Iran uit te voeren, uit vrees voor schade aan de oliemarkt en de Amerikaanse economie. Riyad heeft Iran verzekerd geen Amerikaanse aanvallen via zijn luchtruim toe te staan. Zowel Arabische als Israëlische functionarissen melden dat Iran niet voldoende verzwakt is om onder een Amerikaanse aanval te bezwijken. Intussen voeren Irak, Iran en Turkije intensief diplomatiek overleg.
Door oplopende spanningen, met name rondom Iran, blijven Amerikaanse bases in het Midden-Oosten op alert. Er zijn concrete Iraanse dreigingen geweest richting Amerikaanse installaties, waaronder Al Udeid Air Base in Qatar, dat eerder al doelwit was van ballistische raketten. Arabische landen geven openlijk te kennen een Amerikaanse inval in Iran niet te ondersteunen vanaf hun grondgebied.
Na weken van protesten toont Iraanse staatstelevisie beelden van massale slachtoffers in Teheran. President Trump zegt dat Iran contact heeft gezocht “om te onderhandelen” en dreigt met interventie bij hard optreden. Verbannen kroonprins Reza Pahlavi wil terugkeren en vraagt om Amerikaanse steun. Israëlische premier Netanyahu steunt de demonstranten en ziet kansen voor samenwerking na een regimewissel.
Op de 12e dag van anti-regeringsprotesten in Iran staken demonstranten politievoertuigen, overheidsgebouwen en portretten van ayatollah Khamenei in brand, terwijl ze “Dood aan de dictator!” scandeerden en steun uitspraken voor kroonprins Reza Pahlavi. Khamenei beloofde “geen millimeter” te wijken en riep op tot eenheid. De autoriteiten hebben internet en telefonie afgesloten; volgens HRANA zijn 42 doden en 2.270 arrestaties gemeld.
Tientallen Amerikaanse luchtmachttoestellen zijn vanuit bases in de VS en het Verenigd Koninkrijk oostwaarts vertrokken. De verplaatsing volgt slechts enkele dagen na luchtverdedigings- en raketoefeningen van de Iraanse Revolutionaire Garde in meerdere steden, waaronder Teheran, terwijl de spanningen met Israël en de Verenigde Staten verder oplopen.
De Iraanse opperleider Ayatollah Ali Khamenei zou volgens nieuwe berichten een plan hebben voorbereid om Iran te verlaten als veiligheidstroepen er niet in slagen de snel groeiende protesten te onderdrukken. De demonstraties, die eind vorige maand begonnen, hebben zich inmiddels verspreid naar 78 steden in 26 van de 31 provincies.
Volgens een in de VS gevestigde mensenrechtenorganisatie zijn tot nu toe 20 doden en 50 gewonden gevallen.
President Donald Trump waarschuwde dat Iran “heel hard geraakt” zal worden door de Verenigde Staten als demonstranten omkomen bij een regeringsingrijpen.
In Iran zijn de grootste protesten in drie jaar uitgebroken nadat de rial een recorddieptepunt bereikte en de centrale bankgouverneur Farzin aftrad. In Teheran en andere grote steden gingen winkeliers en demonstranten de straat op, terwijl de politie op sommige locaties traangas inzette om de menigten uiteen te drijven.
De Iraanse Revolutionaire Garde heeft grootschalige oefeningen gehouden in meerdere districten van de provincie Teheran, gericht op snelle troepenverplaatsing, operationele inzet en defensieve scenario’s. President Pezeshkian verklaarde in Iraanse media dat Iran zich in een “totale oorlog” met de VS, Europa en Israël bevindt.
Turkije is bereid de grens met Armenië op 1 januari te openen voor derdelanders en diplomaten, maar houdt de grens voor vrachtverkeer gesloten. Ankara heeft een protocol opgesteld voor het herstellen van bilaterale relaties en zou eisen dat de Armeense premier naar Turkije reist om het document te ondertekenen.
Saoedi-Arabië heeft een aanval uitgevoerd op de Jemenitische havenstad Mukalla, nadat het de VAE beschuldigde van het leveren van wapens aan de door Abu Dhabi gesteunde Southern Transitional Council. Riyad veroordeelde de wapenlevering, eiste dat de VAE binnen 24 uur hun troepen uit Jemen terugtrekken en alle steun aan strijdende partijen stopzetten. De Jemenitische presidentiële raad kondigde een noodtoestand van 90 dagen af.
De Israëlische premier Netanyahu zegt dat volledige ontwapening van Hamas essentieel is voor stabiliteit in Gaza. Hij waarschuwt dat Hamas nog steeds over grote aantallen strijders, wapens en tunnels beschikt en benadrukt dat Israël de veiligheidscontrole moet behouden. Volgens Israel Hayom stemde Netanyahu deze week met president Trump af dat Hamas twee maanden krijgt om te ontwapenen.
De Verenigde Staten hebben Israël en Syrië een plan voorgelegd om een gedemilitariseerde economische zone langs hun grens te creëren. In dit gebied zouden projecten voor duurzame energie, landbouw en toerisme kunnen worden ontwikkeld. Washington stelt ook een gezamenlijke coördinatiegroep voor om de veiligheid in Zuid‑Syrië te monitoren en afspraken over demilitarisatie en een mogelijke Israëlische terugtrekking te begeleiden .Als eerste stap zouden beide partijen alle militaire activiteiten stoppen en gesprekken starten over veiligheid, politiek en handel.
AUSTRALIE & OCEANIE
n/a